حفظ قرآن به حدي مهم است که حضرت آيت الله مجتهدي(رحمه الله) ميفرمايند مرحوم آيت الله العظمي شاه آبادي استاد عرفان امام(اعلي الله مقامهما) فرمودهاند: تمام علوم در سکرات موت و لحظه جان دادن، از انسان گرفته ميشود مگر علوم قرآني، پس برويد به دنبال علمي که جاودانه است يعني قرآن را بخوانيد و حفظ کنيد. --------------------------------------------------------------- نگارنده : محمد صدارت جناب استاد مجتهدي(رحمه الله) ميفرمايد: اگر ميخواهيد واقعاً طلبه باشيد بايد دو برنامه را رعايت کنيد. يکي برنامه علمي که علم و دانش شما را افزون کند و ديگري برنامه عملي که عمل به آن معنويت شما را اضافه مينمايد. نگارنده : محمد صدارت جناب استاد مجتهدي(رحمه الله) ميفرمايد: اگر ميخواهيد واقعاً طلبه باشيد بايد دو برنامه را رعايت کنيد. يکي برنامه علمي که علم و دانش شما را افزون کند و ديگري برنامه عملي که عمل به آن معنويت شما را اضافه مينمايد. 2- بايد در کلاس درس و موقع تدريس استاد خوب گوش فرادهيد و به اين طرف و آن طرف نگاه نکنيد و يا با ديگري صحبت نکنيد يا فکرتان جاي ديگري نباشد و خلاصه اينکه در موقع تدريس استاد از آنچه که باعث ميشود حواس شما به جاي ديگري متوجه شود خودداري کنيد. نگارنده : محمد صدارت + علماي شيعه بالاتر از انبياء بني اسرائيل علماء شيعه از انبياء بني اسرائيل هم بالاتر هستند، حضرت رسول اکرم(صلي الله عليه و آله) فرمودند: عُلَماءُ اُمَّتي أفضَلُ مِن أنبِياءِ بَني إسرائيل(1) شاهد اينحديث اين است که حضرت موسي(عليه السلام) پيامبر بود، آنهم پيامبر اولوالعزم و دستور داشت از طرف خداوند که با فرعون مبارزه کند و امکاناتي را هم در اختيار داشت لذا به کاخ فرعون رفت وبساط او را به هم زد، ولي امام خميني(رحمه الله) هيچيک از امکانات حضرت موسي(عليه السلام) را نداشتند ودنيا را به همريختند و متحول ساختند و تاريخ 2500 ساله شاهنشاهي را منقرض ساختند(2). نگارنده : محمد صدارت در حالات فقيه مبارز حضرت آيت الله العظمي مرحوم شيخ جعفر نجفي معروف به کاشف الغطا آمده است که ايشان فرمودند: اگر تمامي کتب فقه را با آب بشويند من همه فقه را از طهارت تا ديات را از حفظ مينگارم. گويند شبي صداي فرياد و ناله او را ميشنوند، وقتي که رفتند و پرسيدند چه شده است؟ فرمود مسئله فقهي در نظرم بود که علماء قديم حکم آنرا گفته بودند ولي من به دنبال سند آن ميگشتم، وقتي پيدا نکردم پيش خودم گفتم خداي متعال علما را جزاي خير دهد حکمي کرده اند بدون دليل، سپس خوابيدم. در خواب ديدم که همه علما جمع هستند و محقق اول صاحب شرايع در منبر ميباشد و درس ميدهد، من هم وارد شدم و سلام کردم، ولي جواب من را از روي اکراه دادند، متوجه شدم که به من بي اعتنا هستند از محقق اول پرسيدم(مگر اين مجلس مجلس علماي شيعه نيست) مگر من جزء علماء اماميه و شيعه نيستم؟ نگارنده : محمد صدارت + منزلت طلبه و عالم از نظر اسلام + تقريظ حضرت آيت الله مجتهدي تهراني بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي محمدٍ و آله الطّاهرين الاحقر احمد مجتهدي تهراني نگارنده : محمد صدارت بنام خداوند بخشنده مهربان سلام عليکم نگارنده : محمد صدارت
بدانيد که آسانسور بهشت با قرآن کار ميکند يعني هر چقدر بخواني بالاتر ميروي و هرجا که نخواندي آسانسور ميايستد و بايد پياده شوي(1). حضرت رسول اکرم(صلي الله عليه و آله) فرمودند: حَمَلَةُ القُرآنِ عُرَفاءُ أهلِ الجَنَّة(2) «حافظان و حاملان قرآن عارفان اهل بهشت هستند»، تا جوان هستيد قرآن کريم را حفظ کنيد، آياتي را که ما در جواني حفظ کرده ايم الان به خاطر داريم.
سعي کنيد هر روز مقداري قرآن بخوانيد(3) و در معاني آن فکر کنيد و از خداوند بخواهيد که به شما توفيق دهد که به آن عمل کنيد. حضرت امير مومنان علي(ع) فرمودند: ألا لا خَيرَ في قِرائَةٍ لَيسَ فيها تَدَبُّرٌ (4) « آگاه باشيد خيري در قرآن خواندني که با تفکر و تدبر نباشد نيست.»
پي نوشت:
(1) حضرت رسول اکرم(ص) مي فرمايد: « فَإنَّ دَرَجاتِ الجَنَّةِ عَلي قَدرِ آياتِ القُرآنِ يُقالُ لَهُ: إقرَأ وَارقَ، فَيَقرَأُ ثُمَّ يَرقي» « به درستيکه درجات بهشت به مقدار آيههاي قرآن است(روز قيامت) به قاري قرآن ميگويند بخوان و بالا برو. پس ميخواند و بالا ميرود» اصول کافي جلد 4 ص 409
(2) بحار الانوار جلد 92 ص 177 و معاني الاخبار ص226
(3) فَاقرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ القُرآن « هرچه ميسر است از قرآن بخوانيد» سوره مزمل آيه 20
(4) بحار الانوار جلد2 ص 49 و معاني الاخبار ص226
اما برنامه عملي :
در کنار درس و تعليم و تعلم که شما را باسواد مي کند، بايد از قرآن کريم و احاديث اهل بيت(عليهم السلام) استفاده و بهره برداري شود چون بعدها يا شما ميخواهيد خطيب و سخنران شويد يا مولف و مترجم و مدرس و غيره شويد از ايات قرآن و احاديث بي نياز نخواهيد بود، بلکه رمز موفقيت شما حفظ آيات و احاديث اهل بيت(عليهم السلام) است(1)، زيرا مردم از شما قرآن و حديث و روايت ميخواهند و اموري از قبيل ضرب ضربا و قواعد منطق و اصول و فلسفه و بقيه دروس حوزوي،مورد توجه آنان نيست و اگر از اينها سخن به ميان بياوريد خسته و ملول ميشوند لذا از همين الان تصميم بگيريد قران و حديث حفظ کنيد(2)، لذا روي همين اصل است که در حوزه حضرت آيت الله مجتهدي(رحمه الله) مرسوم است که جهت تشويق طلاب به اين امور هرکس که تمام قرآن کريم را حفظ کند در موقع ازدواج او مبلغ قابل توجهي از سوي حضرت استاد به او هديه خواهد شد(3)
ادامه دارد...
----------------------------------
پي نوشت:
(1) حضرت امام صادق(ع) درباره نقل حديث فرمودند:
«حَدَّثوا عَنّا و لا حَرَجَ، رَحِمَ اللهُ مَن أحيا أمرَنا» از ما حديث نقل کنيد و احساس سختي نکنيد،خدا رحمت کند کسي را که امر ما را زنده بدارد.
و همچنين حضرت امام محمد باقر(ع) فرمودند: « يا فُضَيل إنَّ حَديثَنا يُحيي القلوب» اي فضيل سخن و حديث ما دلها را زنده ميکند.
و همچنين حضرت امام جعفر صادق(ع) ميفرمايند: « إعرِفوا مَنازِلَ النّاسِ علي قَدَرِ رِوايَتِهِم عَنّا» مقام و منزلت مردم را به تعداد رواياتي که از ما نقل ميکنند بشناسيد.
(2) پيامبر اکرم(ص) فرمودند: « أشرافُ اُمَّتي حَمَلَةُ القُرآنِ و أصحابُ اللّيل» اشراف و بزرگان امت من حاملين قرآن و شب زنده دارها هستند.
(3) اين نوع نوشتار به اين خاطر است که کتاب آداب الطلاب در زمان حيات حضرت استاد به چاپ رسيده است.
اما برنامه علمي: در درس خواندن بايد چند مورد را رعايت کرد تا موفقيت بدست آورد:
1- قبل از اينکه در کلاس درس حاضر شويد درسي را که استاد قرار است بگويد اول مطالعه کنيد تا در بحث مورد نظر مقداري آشنا شويد زيرا پيش مطالعه در فهميدن درس خيلي موثر است مثلا اگر امروز ميخواهيد باب حروف جر از سيوطي يا صمديه را درس بگيريد اول از عوامل و هدايه باب حروف جر را مطالعه کنيد ، سپس متن درس را نگاه کنيد و آنجايي را که متوجه نميشويد حواستان را در کلاس خوب جمع کنيد وگوش بدهيد تا آنجائي را که مطلب نامفهوم بود توسط استاد براي شما روشن گردد.
وقتي که ما طلبه بوديم و مغني ميخوانديم قبل از درس جامع الشواهد را برداشته و معني اشعار و شواهد را مينوشتيم و براي درس آماده ميشديم.
3- بعد از تدريس استاد بايد آن درس را دوباره مطالعه کنيد و براي مباحثه آماده شويد و مطالبي را که اگر احيانا نفهميديد مشخص کنيد تا در مباحثه رفع شود.
4- روز بعد درس گذشته را مباحثه کنيد.
5- بعد از اتمام تحصيل يکباره کتاب را کنار نگذاريد بلکه دوباره کتاب را دوره کنيد.
6- بعد از تدريس کل کتاب توسط استاد و مباحثه و رعايت موارد ديگر آن، خودتان آن کتاب را تدريس کنيد که علاوه بر اينکه در اين خصوص خُبره ميشويد بلکه زکات علم خود را هم پرداخته ايد.
در اين زمينه امام حسن مجتبي (ع) ميفرمايند: « علِّمِ النّاسَ عِلمَکَ وَ تَعَلَّم عِلمَ غَيرِک» علم خودت را به مردم بياموز و علم ديگران را هم ياد بگير(بحار ج78 ص111)
7- روزهاي تعطيلي پنج شنبه و جمعه کتاب را خلاصه نويسي کنيد و پيرامون مطالب کتاب تحقيق نماييد و کتب جنبي ديگر که متن درسي نيستند مطالعه کنيد.
در عالم خواب حضرت موسي(عليه السلام) از مقدس اردبيلي(رحمه الله) پرسيد اسمت چيست؟ مقدس جواب داد احمد متولد اردبيل ساکن نجف، حضرت موسي(عليه السلام) گفت:من فقط اسم تورا پرسيدم و چيز ديگري نپرسيدم، مقدس(رحمه الله) گفت: پس چرا وقتي خداوند متعال از تو پرسيد که در دستت چيست فقط نگفتي عصا و چيزهاي ديگري هم گفتي که با اين عصا برگهاي درختان را براي گوسفندان فرو ميريزم و به عصا تکيه ميدهم، حضرت موسي(عليه السلام) گفت: بله درست است که علماي امت پيغمبر از انبياء بني اسرائيل بالاترند. (3)
------------------------------------
(1) بحار الانوار ج 35 ص 304 پاورقي
(2) اگر سند حديث فوق را بپذيريم باز هم وقتي صحيح خواهد بود که مقام عصمت و اولوالعزم بودن در نظر گرفته نشود وفقط مسئوليت و تکليف آنها با هم مقايسه شود
(3) کامل اين حکايت در قصص العلماء صفحه 344 آمده است
ديدم محقق با کمال خشونت فرمودند: اي جعفر،علماء شيعه زحمتهاي فراواني کشيدهاند تا اخبار و راويان و احاديث را از بلاد مختلف جمع کردند تا امثال شما بدون زحمت سند و دليل احکام را ببينيد، در حالي که تو به قدر چهار ساعت بر روي فرش نشسته و چند کتاب از ميان کتب حاضر را ديده و اعتراض کردي که علماء فتوايي دادهاند بدون دليل، در حاليکه حکم همين مسئله را اين شخصي که در پاي منبر نشسته است در چند موضع از کتاب خود نوشته است و مولف آن همين شخص است که ملا محسن فيض کاشاني است. در اين هنگام از کلام محقق اول لرزه بر اندامم افتاد و از خواب بيدار شدم و از فکر و عمل خود پشيمانم.
مرحوم شيخ جعفر نجفي داراي تاليفات بسياري است از جمله کتاب (کشف الغطاء عن مبهمات الشريعة الغراء) که کشف غطاء و حجاب از روي احکام شريعه است و به اين خاطر است که خود و فرزندانش به کاشف الغطا معروف هستند و اين کتاب را در سفر ايران تاليف کرده در حاليکه غير از يکي دو کتاب، کتاب ديگري همراه در نزد او نبوده است و اين کتاب بهترين معرف مقامات عاليه علميه ايشان ميباشد و جناب خاتم الفقهاء و المجتهدين شيخ مرتضي انصاري(رحمه الله) ميگويد: کسي که قواعد اصوليه کشف الغطا را متقن سازد مجتهد مسلم است.
سالها بود قصد داشتم تجربيات قريب شصت ساله خود را براي طلاب علوم دينيّه و مديران مدارس حوزههاي علميّه به صورت کتابي مستقل به عنوان اداب الطلاب از خود به يادگار بگذارم، ولي کثرت اشتغالات علمي و اداره حوزه علميه اجازه اين کار را نميداد تا اينکه يکي از طلاب اين مدرسه جناب آقاي شاکر برخوردار فريد موفق به نوشتن شرح حال و تاريخ مختصري از زندگاني و گزيدهاي از سخنان و موعظههاي اين حقير شدند و آن را به صورت کتاب حاضر به نام آداب الطلاب ناميدند.
اميد است ان شاء الله اين کتاب مورد استفاده همگان قرار گيرد و خداوند متعال ايشان را موفق و مويد به تاليفات ديگر در جهت خدمت به اسلام بفرمايد.
18 جمادي الثاني سال 1421 قمري
ارتحال ملکوتي عالم رباني، استاد معظم اخلاق،حضرت آيت الله مجتهدي تهراني(رحمه الله) را به محضرتان تسليت عرض مي کنم
با رحلت حضرت آيت الله مجتهدي تهراني(رحمه الله) بسياري از رفقا حسرت اين را مي خورند که چرا ديگر امکان شرکت در جلسات و کلاسهاي آن بزرگوار را ندارند.
از طرفي يکي از شاگردان حضرت استاد بنام حجت الاسلام و المسلمين شاکر برخوردار فريد فرمايشات گهربار حضرت آيت الله مجتهدي تهراني(رحمه الله) را در کتابي بنام آداب الطلاب جمع آوري نموده اند.
به همين مناسبت امروز جمعه ، سوم اسفندماه سال ، همزمان با چهلمين روز درگذشت حضرت آيت الله مجتهدي تهراني(رحمه الله) اين وبلاگ را راه اندازي کردم تا مطالب کتاب آداب الطلاب را براي دوستان مجازي بويژه طلاب محترم (که تا به حال امکان خريد کتاب آداب الطلاب را نداشتهاند) در اين وبلاگ بنويسم.
باشد که عزيزي با خواندن اين مطالب راه خود را يافته و براي حضرت استاد طلب آمرزش و علو درجات نمايد و روح حضرت استاد از اين شاگرد خطاکار شاد گردد.
روحش شاد، يادش گرامي